Opening PERL op 5 maart

“Een vrouw met een missie.” Dat is de eervolle benaming die decaan Geert de Snoo aan wetenschapper Felienne Hermans gaf bij de officiële opening van de nieuwe onderzoeksgroep Programming Education Research Lab (PERL). De decaan en voorzitter van het faculteitsbestuur van de Faculteit Wis- en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden slaat de spijker op z’n kop: Felienne heeft een heel belangrijke missie. Ze gaat er met haar onderzoeksgroep alles aan doen om van betekenis te zijn voor het programmeeronderwijs in het basis- en voortgezet onderwijs in Nederland. “Ik hoop dat we met PERL een wetenschappelijk antwoord kunnen gaan geven op de vraag ‘hoe dan?’ Veel scholen zien echt de noodzaak van programmeeronderwijs in en willen wel, maar weten niet hoe”, aldus Felienne.

Image

In aanwezigheid van vele universitaire collega’s, leraren basis- en voortgezet onderwijs, beleidsmakers en studenten met interesse in programmeeronderwijs is op 5 maart 2019 onderzoeksgroep PERL feestelijk geopend. Voorafgaand aan de officiële openingshandeling werden de aanwezigen getrakteerd op een interessant mini-symposium, met lezingen van experts binnen en buiten de groep. Marcus Specht, wetenschappelijk directeur van het Leiden-Delft-Erasmus Centre for Education and Learning opende de middag. Marcus is hoogleraar Digital skills & Computational thinking en Learning technologies. Het Leiden-Delft-Erasmus Centre for Education and Learning is een platform voor onderzoek, innovatie en training van docenten in het universitair onderwijs. PERL, onderdeel van het Leiden Institute for Advanced Computer Science (LIACS), werkt nauw samen met het Centre for Education and Learning.
Hierna volgde een vol programma, waarin door een groot aantal sprekers, vanuit diverse invalshoeken, de stand van zaken van programmeeronderwijs in Nederland werd besproken. Met de woorden ‘Programmeren is onmisbaar in deze samenleving, dus we zijn in Leiden heel blij met PERL’ besloot decaan Geert de Snoo de feestelijke middag. Lees alles over de ambities van PERL in het interview met Felienne Hermans.

Computational Thinking & Coding Theorie: een Framework voor het onderwijs
Welke cognitieve processen spelen een rol bij leren programmeren? Als we die vraag kunnen beantwoorden, weten we welke vaardigheden we bij leerlingen moeten trainen en hoe we programmeeronderwijs in kunnen richten. Ontwikkelingspsycholoog Eva Marinus ontwikkelde een eerste versie van een Computational Thinking & Coding Theorie. Ze hoopt op veel reacties, zodat de theorie verder vorm kan krijgen.
Lees verder over het werk van Eva>>

Data-analyse Codetaal biedt inzicht voor ontwikkeling programmeeronderwijs
Oefenweb ontwikkelt online adaptieve oefenprogramma’s voor het basisonderwijs, ter aanvulling op de reguliere methodes. Bekende voorbeelden van deze spin-off van de Universiteit van Amsterdam (UvA) zijn Rekentuin, Taalzee en Words&Birds (Engelse les). Met het adaptieve systeem van Oefenweb oefenen basisschoolleerlingen op hun eigen niveau. “Aan de basis van Oefenweb staat een adaptief meetsysteem dat is ontwikkeld aan de UvA”, licht onderzoeker Sally Hogenboom toe. “Het meet de ontwikkeling van de individuele leerling en voorziet hem of haar van directe feedback. Hierdoor kunnen leerlingen zelfstandig met de producten werken en bepalen de antwoorden die ze geven hoe moeilijk bepaalde vervolgvragen of -sommen zijn. Codetaal is een nieuw spel in Rekentuin, waarmee kinderen vanaf groep 2 spelenderwijs oefenen met programmeren.
Lees verder over Rekentuin>>

Beverwedstrijd maakt leerlingen enthousiast voor informatica
Eljakim Schrijvers is een bevlogen informaticus die het enthousiasme voor zijn vakgebied aan zoveel mogelijk jonge mensen over wil dragen. Hij doet dat sinds 1994 bij de Informatica Olympiade, en sinds 2005 ook met de Beverwedstrijd. Niet alleen in Nederland, maar ook in onder meer Groot-Brittannië, Duitsland en Australië. Leerlingen tussen de 10 en 18 jaar ontdekken met de jaarlijkse Beverwedstrijd of ze talent hebben voor informatica en of ze er verder in willen gaan.
Lees verder over de Beverwedstrijd>>

Gamers (m/v) leren spelend
Jeroen Jansz, hoogleraar Communicatie en Media bij het departement Media & Communicatie van de Erasmus Universiteit Rotterdam doet met zijn team onderzoek of (educatieve) games het leereffect hebben, dat ze beogen. “Een game kan een mooi instrument zijn om kennis over te dragen, bijvoorbeeld over een maatschappelijk probleem of over taal en rekenen. Maar, het werkt alleen als je de game goed integreert in het leerproces”, aldus de hoogleraar. In zijn presentatie vertelde hij hoe we – op gamegebied – om kunnen gaan met de verschillen tussen jongens en meisjes. Bovendien ging hij in op de vraag of games een goed instrument zijn om leerlingen aan het programmeren te krijgen.
Lees verder over games en leren>>

Code-S: doorgaande leerlijn programmeren voor het basisonderwijs
Uitgeverij Delubas brengt in augustus 2019 de methode Code-S op de markt. Met Code-S leren basisschoolleerlingen van groep 5 tot en met 8 programmeren. Niet als doel op zich, maar om vraagstukken logisch en gestructureerd aan te pakken en op te lossen. “Leerlingen trainen op die manier hun creativiteit en planmatig denken – kwaliteiten die je niet alleen in de ICT-branche, maar ook in talloze andere beroepen nodig hebt”, vertelde Delubas-redacteur Yoïn van Spijk.
Code-S is een methode voor programmeren in het basisonderwijs met een doorgaande leerlijn. Leerlingen werken met Scratch en leren spelenderwijs programmeren. Later in de leerlijn maken ze kennis met andere programmeertalen en programmeren ze een website.
Lees verder>>

Zeven vakdidactische onderzoeken die iedere docent moet kennen
Hoogleraar Erik Barendsen constateert een grote kloof tussen wat didactiek-wetenschappers concluderen in hun onderzoek en wat er op de scholen gebeurt. “Op gezette tijden doe ik mijn best om die kloof te dichten, met name door onderzoeksresultaten te vertalen naar de praktijk”, stelt Erik. Tijdens de kickoff van PERL bracht hij daarom zeven belangrijke onderzoeken op het gebied van programmeren over het voetlicht. Erik vindt dat de resultaten van deze onderzoeken bekend moeten zijn bij docenten en met name bij degenen die lesmateriaal ontwikkelen waarmee kinderen en jongeren kunnen leren programmeren.
Erik Barendsen is hoogleraar bètadidactiek aan de Radboud Universiteit. Bovendien is hij als hoogleraar didactiek van de informatica verbonden aan de Open Universiteit.
Lees verder over de tips van Erik>>

Drie voorbeelden van innovatief (programmeer)onderwijs
Tijdens de kickoff van PERL konden deelnemers meedoen aan een drietal workshops, waarin ze kennismaakten met voorbeelden van innovatief (programmeer)onderwijs. Natuurkundedocent Henk Buisman leidde de deelnemers rond in ‘zijn’ scholierenlab Quantum Rules!. Ronilla Snellen, directeur van FutureNL liet bezoekers kennismaken met Digi-doenerlessen en sloot ze op in een escaperoom. Joachim de Greeff van de Delftse startup Robotsindeklas.nl demonstreerde de Nao en de Pepper robots en liet zien hoe leerlingen deze robots zelf kunnen programmeren.
Lees verder>>

Deelnemers PERL-kickoff aan het woord
Met welke verwachtingen reisden student ICT-software engineering Lisa van der Plas, basisschoolleraar/ICT-er Elma Cederhout, projectleider Codasium Luc van Leeuwe en informaticadocent Ramon Moorlag (tevens voorzitter Vakvereniging i&i) op 5 maart 2019 af naar Leiden om de start van PERL bij te wonen? En denken ze profijt te hebben van de onderzoeken die Felienne Hermans en haar team doen?
Lees verder over wat deelnemers van de dag vonden>>